Bomen zijn veel meer dan groene decoratie in een tuin of park. Ze zuiveren de lucht, bieden schaduw op warme dagen en geven dieren een plek om te leven. Toch weten veel mensen niet precies wanneer ze een boom moeten planten, hoe ze daarna voor zo’n boom zorgen en wat ze kunnen verwachten. Dat is jammer, want met de juiste kennis groeit een jonge boom veel sneller en gezonder op.
De beste periode om een boom te planten
Er zijn twee goede momenten in het jaar om een nieuwe boom in de grond te zetten. Het eerste moment is in het najaar, tussen oktober en december. In die periode gaat de meeste plantengroei slapen, waardoor de boom zijn energie niet hoeft te steken in bladeren of bloesem. In plaats daarvan groeit het wortelstelsel rustig verder in de grond. Het tweede goede moment is het vroege voorjaar, van januari tot april. Dan begint de natuur weer op gang te komen, maar zijn de temperaturen nog niet te hoog. Bomen met een kale wortel, dus zonder kluit aarde eromheen, plant je het beste in het najaar of de vroege winter. Bomen die in een pot of met een kluit worden verkocht, kun je bijna het hele jaar door planten, zolang de grond niet bevroren is en er geen extreme hitte heerst.
Welke boom past bij jouw tuin
Niet elke boom past in elke tuin. Een grote eik of beuk groeit uiteindelijk tientallen meters hoog en is alleen geschikt voor grote tuinen of parken. Voor een kleinere tuin zijn soorten zoals de sierkers, de veldesdoorn of een fruitboom een betere keuze. Die blijven kleiner en geven toch veel sfeer. Naast de grootte is het ook slim om te kijken naar de grondsoort in je tuin. Sommige boomsoorten houden van droge, zandige grond, terwijl andere soorten juist goed gedijen in vochtige of kleirijke bodem. Het is ook verstandig om te denken aan de hoeveelheid zonlicht. Staat de plek in de volle zon of juist in de schaduw? Door hier van tevoren over na te denken, kies je een soort die echt past bij de omstandigheden in jouw tuin.
Hoe plant en verzorg je een boom op de juiste manier
Een boom planten begint met een goed gegraven plantgat. Dat gat moet minstens twee keer zo breed zijn als de kluit of de wortelbal, en even diep. Zo heeft het wortelstelsel genoeg ruimte om zich te spreiden. Leg de boom zo in het gat dat de basis van de stam gelijk ligt met het grondoppervlak. Daarna vul je het gat met losse grond en druk je die goed aan zodat er geen luchtbellen ontstaan rondom de wortels. Na het planten is water geven heel belangrijk, zeker in het eerste jaar. Een jonge boom heeft nog geen uitgebreid wortelstelsel en kan de grond niet zo goed benutten als een volwassen exemplaar. Geef in droge periodes dan ook regelmatig water, bij voorkeur in de avond zodat het water niet te snel verdampt. Een laag boomschors of compost rondom de stam helpt om vocht langer vast te houden en houdt onkruid tegen.
De waarde van bomen voor mens en natuur
Een volwassen loofboom kan per jaar duizenden liters water opnemen en uitademen via zijn bladeren. Dat heeft een merkbaar effect op de temperatuur in de buurt. In steden waar veel bomen staan, is het op warme zomerdagen aanmerkelijk koeler dan in straten zonder groen. Daarnaast slaan bomen koolstof op in hun stam, takken en wortels. Hoe ouder en groter een boom, hoe meer koolstof hij vasthoudt. Ook voor dieren zijn bomen onmisbaar. Vogels bouwen er nesten in, insecten leven onder de schors en egels schuilen tussen de wortels. Een boom in je tuin draagt dus niet alleen bij aan een mooiere omgeving, maar ook aan een gezonder en rijker ecosysteem vlak bij huis.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voordat een pas geplante boom goed geworteld is?
Een pas geplante boom heeft gemiddeld twee tot drie jaar nodig om stevig te wortelen. In die periode is regelmatig water geven belangrijk, zodat de boom zich goed kan vestigen in de nieuwe grond.
Mag je zomaar een boom kappen als die in je eigen tuin staat?
Een boom kappen in je eigen tuin mag niet altijd zomaar. Veel gemeenten hebben regels die bepalen welke bomen beschermd zijn. Het is verstandig om bij je gemeente te controleren of je een vergunning nodig hebt voordat je een boom laat verwijderen.
Hoe ver moet een boom van de erfgrens worden geplant?
In Nederland geldt als richtlijn dat een boom minstens twee meter van de erfgrens moet worden geplant. Voor struiken en lage heesters is dat een halve meter. Houd je hier geen rekening mee, dan kan je buurman vragen de boom te verwijderen.
Wat is het verschil tussen een loofboom en een naaldboom?
Een loofboom verliest zijn bladeren in de herfst en krijgt ze in het voorjaar weer terug. Voorbeelden zijn de eik, de beuk en de esdoorn. Een naaldboom, zoals de den of de spar, behoudt zijn naalden het hele jaar door en is daardoor altijd groen.