Het beste moment om bomen te planten is het najaar, tussen oktober en december, of het voorjaar, van januari tot april. In die periodes staan bomen minder onder stress en wortelen ze makkelijker in op hun nieuwe plek. Wil je weten waarom dat zo is en wat je in welk seizoen kunt verwachten? Dan lees je het hier.
Waarom maakt het moment van planten zo’n verschil?
Een boom heeft na het planten tijd nodig om nieuwe wortels te maken. Dat kost energie. Als een boom tegelijk ook bladeren of bloemen moet aanmaken, vraagt dat te veel van de plant in één keer. Daarom werkt het het beste om bomen te planten als ze in rust zijn. Dat is in het najaar of vroeg in het voorjaar, als de boom nog geen of nauwelijks bladeren heeft. De wortels hebben dan alle ruimte en energie om zich te vestigen in de nieuwe grond.
Wanneer bomen planten: najaar of voorjaar?
Beide periodes werken goed, maar het najaar heeft een klein voordeel. Als je een boom in oktober, november of december plant, heeft hij de hele winter de tijd om te wortelen. De grond is dan nog warm genoeg voor wortelgroei, maar de boom vraagt weinig energie. Zo staat hij er in het voorjaar sterker voor.
Plant je liever in het voorjaar, dan is de periode van januari tot april geschikt. De grond warmt dan weer op en de boom begint langzaam te groeien. Let er wel op dat je niet te laat in het voorjaar plant. Zodra de boom in volle groei is en bladeren uitloopt, is de kans op stress en uitdroging groter.
Wat als je een boom met kluit of in een pot koopt?
Bomen met kale wortels, ook wel bloot wortelgoed genoemd, kun je alleen planten als ze in rust zijn. Dat betekent dus uitsluitend in het najaar of het vroege voorjaar. Zodra de boom begint te groeien, zijn de wortels te kwetsbaar om zonder grond te worden verplaatst.
Bomen in een pot of container kun je in principe het hele jaar door planten. Toch is ook hier het najaar of vroege voorjaar het meest ideaal. In de zomer droogt de grond sneller uit en heeft de pas geplante boom meer water nodig. Als je in de zomer plant, moet je consequent gieten, anders droogt de boom uit voordat hij goed is aangeslagen.
Wanneer moet je bomen juist niet planten?
Vermijd de zomermaanden voor het planten van nieuwe bomen, tenzij het echt niet anders kan. In de zomer staat een boom in volle groei en heeft hij veel water nodig. Een verplanting op dat moment is een grote aanslag op de boom. Hetzelfde geldt voor periodes van droogte of extreme hitte.
Ook vorstperiodes zijn ongeschikt. Als de grond bevroren is, kun je geen goed plantgat maken en kunnen de wortels zich niet vastzetten. Plant je in het najaar, houd dan de weersvoorspelling in de gaten en ga aan de slag voordat de eerste echte vorst komt.
Praktische checklist: klaar om te planten?
- Kies het najaar of vroege voorjaar als plantmoment.
- Controleer of de grond niet bevroren is.
- Maak een plantgat dat minstens twee keer zo breed is als de kluit of wortels.
- Zorg dat de onderkant van de stam op gelijke hoogte staat met de grond, niet dieper.
- Giet de boom direct na het planten goed door.
- Gebruik een paal of verankering als de boom op een winderige plek staat.
- Hou de eerste weken na het planten de grond vochtig, maar niet drassig.
Goed van start na het planten
De eerste maanden na het planten zijn het belangrijkst. De boom heeft dan alle aandacht nodig om goed aan te slaan. Geef hem regelmatig water, zeker als het droog is. Een laag mulch of boomschors rond de stam helpt om vocht in de grond vast te houden en beschermt de wortels tegen temperatuurschommelingen. Bemest de boom het eerste jaar niet te zwaar: te veel voeding stimuleert bovengrondse groei, terwijl de boom zijn energie beter in de wortels kan steken.
Veelgestelde vragen
Kan ik in de winter bomen planten?
Bomen planten in de winter kan, zolang de grond niet bevroren is. In de maanden november en december is de grond in Nederland vaak nog goed bewerkbaar. Dat maakt dit een prima periode voor het planten van bomen met kale wortels of bomen in een kluit.
Hoe lang duurt het voordat een pas geplante boom is aangeslagen?
Een pas geplante boom heeft gemiddeld één tot twee groeiseizoenen nodig om echt goed te wortelen. In die periode is extra water geven belangrijk, zeker tijdens droge zomers. Je merkt dat de boom is aangeslagen als hij in het voorjaar normaal uitloopt en actief groeit.
Maakt het uit welke boomsoort ik plant, voor het tijdstip?
Voor de meeste loofbomen geldt hetzelfde advies: najaar of vroeg voorjaar. Naaldbomen en altijdgroene bomen kunnen iets gevoeliger zijn voor winterse omstandigheden na het planten. Plant die bij voorkeur in het vroege najaar, zodat ze nog een paar weken de tijd hebben om te wortelen voordat het echt koud wordt.
Moet ik de boom steunen na het planten?
Op een winderige locatie is het verstandig om een pas geplante boom te verankeren met een of meerdere palen. Beweging door wind verstoort de wortelvorming. Bevestig de boom losjes, zodat hij een kleine beweging kan maken maar niet losschudt. Verwijder de palen na één à twee jaar als de boom stevig staat.