Bij het zaaien van tuinbonen leg je de boon met de kiemwortel naar beneden en de kiem naar boven. In de praktijk is dat de kant waar je het kleine, lichte puntje ziet: dat is de onderkant. De platte, brede zijkant met het zwarte streepje (het kiemoog) leg je dus zo neer dat dit streepje naar de zijkant of licht naar boven wijst. Maar eerlijk gezegd maakt de exacte oriëntatie bij tuinbonen weinig verschil. De zaailing vindt zelf de weg en groeit altijd naar het licht toe, ook als je de boon ondersteboven legt.
Toch is het handig om te weten hoe je het het makkelijkst doet, zodat je niet twijfelt bij elke boon die je in de grond stopt.
Zo herken je welke kant boven is bij een tuinboon
Een tuinboon (Vicia faba) heeft een duidelijk herkenbaar streepje aan één kant: een donkere of zwarte naad, ook wel het kiemoog of hilum genoemd. Dit is de plek waar de boon vastzat aan de peul. Aan het uiteinde van deze naad zit een klein puntje. Dat puntje is de toekomstige kiemwortel en hoort naar beneden, de grond in. De rest van de boon, met het kiemoog, leg je horizontaal of laat je licht omhoog wijzen.
Een simpele manier om het te onthouden: het zwarte streepje wijst zijwaarts of omhoog, het kleine puntje wijst naar beneden. Zet de boon op z’n kant als je het niet zeker weet. Ook dan groeit hij gewoon goed op.
Tuinbonen zaaien: welke kant boven, en hoe diep?
Zaai tuinbonen op een diepte van 5 tot 8 centimeter. Op die diepte kunnen ze kiemen zonder te verdrogen en liggen ze beschermd tegen vogels, die erg graag tuinbonenzaad pikken. Maak een gat of geul met je vinger of een potlood, leg de boon er met het puntje naar beneden in, en dek hem af met losse grond.
De onderlinge afstand is minstens 20 centimeter in de rij, met rijen van 40 tot 60 centimeter uit elkaar. Zaai je in dubbele rijen, dan geef je de planten meer stabiliteit en hoef je minder te ondersteunen met stokken.
Maakt de richting echt iets uit?
Voor het eindresultaat nauwelijks. Tuinbonenzaden bevatten van nature een mechanisme dat ervoor zorgt dat de kiemwortel altijd naar beneden groeit (geotropisme) en het kiemblad naar het licht zoekt (fototropisme). Een boon die je omgekeerd in de grond legt, maakt simpelweg een bocht en groeit toch rechtop. Je verliest hooguit een paar dagen kiemtijd.
Wil je de snelste en soepelste kieming? Leg de boon dan met het puntje naar beneden. Wil je gewoon snel klaar zijn? Zet ze op z’n kant. Beide werken.
Voorzaaien of direct buiten zaaien?
Tuinbonen zijn kouderesistent en worden meestal direct buiten gezaaid, vanaf februari tot april of in de herfst (oktober tot november) voor een vroege oogst het jaar erop. Wil je voorzaaien binnen, gebruik dan een diep potje of een toilet-rolletje gevuld met potgrond, zodat de lange kiemwortel genoeg ruimte heeft. Leg ook hier de boon met het puntje naar beneden op 5 tot 6 centimeter diepte.
Buiten planten doe je de voorgekiemde bonen uit zonder de kluit te beschadigen. De wortels zijn kwetsbaar en laten zich niet graag verplaatsen, dus zaai bij voorkeur direct op de plek waar de plant mag blijven staan.
Kortom: leg tuinbonen bij het zaaien met het kleine puntje naar beneden op 5 tot 8 centimeter diepte. Heb je geen idee welke kant welk is? Op z’n kant werkt ook prima. De boon lost dat zelf op.