Klimplanten: groene sfeer van de grond tot het dak

Klimplanten zijn planten die omhoog groeien langs muren, hekken, pergola’s of andere constructies. Ze nemen weinig ruimte in op de grond, maar geven een grote tuin een heel ander aanzicht. Of het nu gaat om een kale schuttingmuur die je wilt camoufleren of een terras dat wat meer schaduw mag hebben, klimmende planten bieden voor bijna elke situatie een oplossing. Ze zijn er in alle soorten en maten, van bloeiend tot groen, en van snel groeiend tot langzaam.

Hoe klimplanten omhooggaan

Niet alle klimplanten groeien op dezelfde manier omhoog. Sommige soorten hechten zich vast aan een ondergrond met zuignapjes of luchtwortels, zoals klimop en wilde wingerd. Zij hebben geen extra ondersteuning nodig en groeien vanzelf langs een muur omhoog. Andere soorten, zoals clematis en kamperfoelie, wikkelen hun ranken of bladstelen om een steun heen. Voor die planten heb je een hek, draad of traliewerk nodig. Een derde groep, waartoe rozen behoren, leunt alleen maar tegen iets aan en heeft hulp nodig om op zijn plek te blijven. Het is slim om dit te weten voordat je een plant koopt, zodat je op tijd de juiste ondersteuning regelt.

Populaire soorten voor in de tuin

Er zijn tientallen soorten die goed groeien in een Nederlandse tuin. Clematis is een van de bekendste. Deze plant bloeit in veel kleuren, van wit tot dieppaars, en groeit snel als hij eenmaal goed staat. Kamperfoelie geeft niet alleen mooie bloemen maar ook een heerlijke geur. Wilde wingerd verandert in de herfst van groen naar felrood en oranje, wat een prachtig effect geeft op een muur. Wie het hele jaar door groen wil zien, kiest voor een wintergroene soort. Klimop is daar het bekendste voorbeeld van. De chocoladewingerd, ook wel Akebia quinata genoemd, is een minder bekende soort die wintergroen blijft en bovendien in het voorjaar paarse bloemetjes geeft met een lichte geur. Voor een zonnige plek is de blauweregen, ook wel Wisteria, een krachtige groeier met hangende trossen bloemen.

De juiste plek en grond kiezen

De groei van een klimplant staat of valt met de juiste plek. De meeste soorten houden van een standplaats in de volle zon of halfschaduw, maar er zijn ook planten die het goed doen in de schaduw. Klimop groeit prima op een noordmuur, terwijl clematis juist van zonlicht houdt aan de bovenkant, met zijn wortels liefst in de koelte. Goede tuinaarde die water goed doorlaat is voor bijna alle soorten belangrijk. Bij zware, natte grond groeien de meeste klimmers minder goed of gaan ze zelfs kapot. Het loont om bij het planten wat compost door de aarde te mengen. Dat zorgt voor een luchtige bodem en geeft de plant een goede start. Geef een nieuw geplante klimplant in het eerste jaar regelmatig water totdat hij goed aangeslagen is.

Onderhoud door het jaar heen

Klimplanten vragen over het algemeen weinig onderhoud als ze eenmaal goed groeien. Toch is snoeien bij de meeste soorten nodig om de plant mooi en gezond te houden. Clematis snoei je afhankelijk van de soort in het vroege voorjaar of vlak na de bloei. Blauweregen snoei je twee keer per jaar: een keer in de zomer en een keer aan het einde van de winter. Klimop en wilde wingerd kunnen erg fors uitgroeien en vragen soms een stevige beurt om te voorkomen dat ze dakpannen of dakgoten beschadigen. Wintergroene soorten houden hun blad het hele jaar vast, wat mooi is, maar ook betekent dat ze sneller vuil opvangen en wat meer aandacht nodig hebben. In de lente is het een goed moment om dode takken te verwijderen en te kijken of de plant zijn weg nog goed vindt langs de ondersteuning.

Veelgestelde vragen

Welke klimplant groeit het snelst?
Wilde wingerd en blauweregen zijn bekende snelle groeiers. Wilde wingerd kan op een goed jaar wel twee tot drie meter groeien. Blauweregen groeit ook snel, maar bloeit pas na een paar jaar voor het eerst. Houd er rekening mee dat snelle groeiers ook vaker gesnoeid moeten worden.

Kunnen klimplanten schade aan muren veroorzaken?
Klimplanten die zich vasthechten met zuignapjes of luchtwortels, zoals klimop en wilde wingerd, kunnen op den duur schade geven aan oude of beschadigde muren. Op een gezonde, goed gevoegde muur is het risico klein. Soorten die om een steun ranken, zoals clematis of kamperfoelie, raken de muur nauwelijks en veroorzaken geen schade.

Hoe zorg ik dat een klimplant ook in de winter mooi blijft?
Voor een groene tuin in de winter kies je het beste voor een wintergroene soort. Klimop, Clematis armandii en de chocoladewingerd houden hun blad ook bij vorst. Zorg dat de plant op een beschutte plek staat en niet te veel wordt blootgesteld aan felle oostenwind, want dat droogt het blad uit.

Op welke afstand van een muur plant ik een klimplant?
Plant een klimplant op ongeveer dertig tot veertig centimeter van een muur of schutting. Direct tegen een muur is de grond vaak te droog en te arm, omdat de muur regen tegenhoudt. Op een kleine afstand heeft de plant meer ruimte voor zijn wortels en krijgt hij genoeg water.