De lente begint officieel op 1 maart volgens de meteorologische kalender, maar velen herkennen het seizoen al eerder aan de eerste krokussen die door de koude grond breken. Dag voor dag wordt het lichter, warmer en drukker buiten. Vogels zingen eerder ’s ochtends, bomen krijgen hun eerste groene uitlopers en de lucht ruikt anders dan in de wintermaanden. Het voorjaar raakt mensen op een manier die geen enkel ander seizoen doet. Dat heeft alles te maken met wat er in de natuur, in ons lichaam en in onze omgeving verandert.
Wat er in de natuur verandert als het voorjaar begint
Tussen maart en mei speelt zich een van de meest actieve periodes in de natuur af. Planten die maandenlang slapend onder de grond hebben gezeten, beginnen te groeien zodra de bodemtemperatuur stijgt. Bomen zetten nieuwe bladeren aan, bloeiende struiken zoals de forsythia kleuren tuinen geel en roze, en weilanden vullen zich met jonge dieren. Vogels keren terug uit warmere landen. De boerenzwaluw vliegt jaarlijks duizenden kilometers vanuit Afrika terug naar Nederland. Al die beweging heeft één oorzaak: meer daglicht. Hoe langer de dag duurt, hoe meer energie planten en dieren krijgen om te groeien en zich voort te planten. De natuur zet als het ware een knop om.
Het effect van meer daglicht op mensen
Meer zonlicht heeft een meetbaar effect op hoe mensen zich voelen. Zonlicht zorgt ervoor dat het lichaam meer serotonine aanmaakt, een stof die invloed heeft op stemming en energie. Tegelijk daalt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Dat verklaart waarom veel mensen zich in het voorjaar vrolijker en actiever voelen dan in de donkere wintermaanden. Onderzoekers noemen dit soms het seizoenseffect op het brein. Naast stemming heeft zonlicht ook invloed op de aanmaak van vitamine D in de huid. In Nederland is de zon in de winterperiode te zwak om voldoende vitamine D te maken, maar vanaf april verandert dat. Wie regelmatig buiten komt tijdens het voorjaar, helpt zijn of haar lichaam op een eenvoudige manier.
Lentevermoeidheid: waarom je je toch moe kunt voelen
Niet iedereen voelt zich meteen opgewekt als het seizoen draait. Lentevermoeidheid is een begrip dat veel mensen kennen, ook al is het geen officiële medische diagnose. Het lichaam past zich aan de langere dagen en hogere temperaturen aan, en dat kost energie. De bloedvaten verwijden zich door de warmte, waardoor de bloeddruk tijdelijk daalt en je je loom kunt voelen. Ook allergieën spelen een rol. Miljoenen mensen in Nederland hebben last van hooikoorts, een reactie op pollen van grassen, bomen en planten. De klachten beginnen bij vroegbloeiers zoals els en hazelaar al in februari, en kunnen aanhouden tot diep in de zomer. Wie last heeft van vermoeidheid, niezen of jeukende ogen in deze periode, herkent het voorjaar op een heel andere manier dan mensen zonder allergie.
Kleding en kleuren die bij het voorjaar passen
Met het veranderen van het weer verandert ook wat mensen dragen. Dikke jassen verdwijnen naar achter in de kast en lichtere stoffen komen tevoorschijn. Kleuranalyse, een methode waarbij wordt gekeken welke kleuren het beste bij iemands huid, haar en ogen passen, deelt mensen vaak in naar seizoenstype. Wie een lente type is, heeft doorgaans een warme huidtint met een gouden of perzikachtige ondertoon. Kleuren als koraalrood, warm beige, olijfgroen en zacht geel staan mensen met dit type het best. Maar ook buiten die indeling geldt dat het voorjaar uitnodigt tot kleur. Na maanden van grijze en donkere tinten voelen felle en zachte kleuren als een verademing, zowel in kleding als in de inrichting van een huis.
Veelgestelde vragen
Wanneer begint de lente officieel?
Er zijn twee manieren om het begin van de lente te bepalen. Meteorologisch gezien begint het voorjaar altijd op 1 maart en duurt het tot en met 31 mei. Astronomisch gezien begint de lente op de dag van de lente-equinox, het moment waarop dag en nacht even lang zijn. Dat valt meestal rond 20 of 21 maart.
Wat is hooikoorts en wanneer begint het?
Hooikoorts is een allergische reactie op pollen van planten, bomen en grassen. Het immuunsysteem reageert op deze kleine deeltjes alsof het gevaarlijke stoffen zijn. Klachten zijn onder andere niezen, een loopneus en jeukende ogen. In Nederland beginnen de eerste pollens al in februari te vliegen, afkomstig van els en hazelaar. De piek ligt meestal tussen april en juli, afhankelijk van welke planten iemand allergisch voor is.
Hoeveel langer wordt de dag per week in het voorjaar?
In het voorjaar groeit de daglengte snel. Rond de lente-equinox, omstreeks 21 maart, wint Nederland elke week ongeveer drie tot vier minuten extra daglicht per dag. Dat betekent dat de dag in de maand april al snel een uur langer kan zijn dan begin maart. Deze snelle toename van licht heeft een groot effect op zowel natuur als mensen.
Wat is het seizoenstype lente bij kleuranalyse?
Bij kleuranalyse wordt iemand ingedeeld in een van de vier seizoenstypes op basis van huidtint, haarkleur en oogkleur. Het lente type heeft meestal een warme, lichte huidtint met een gouden of perzikachtige ondertoon. Kleuren die goed passen bij dit type zijn warm en helder, zoals koraalrood, perzik, warm geel en zacht groen. Dit type wordt ook wel het warme lentetype genoemd.