Een goede lavendel verzorging draait om drie dingen: de juiste grond, voldoende zon en het juiste snoeimoment. Doe je dat goed, dan groeit lavendel jarenlang zonder veel gedoe. Doe je het fout, dan wordt de plant houterig, bloeit hij nauwelijks en gaat hij vroeg dood. Hieronder lees je precies wat lavendel nodig heeft.
Grond en standplaats: de basis van goede lavendel verzorging
Lavendel komt oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied en wil het liefst een droge, zonnige plek. Zet hem dus altijd in de volle zon, minimaal zes uur per dag. Een plek tegen een zuidmuur is ideaal.
De grond mag mager en goed doorlatend zijn. Lavendel staat slecht in natte of zware kleigrond, want stilstaand water bij de wortels is de snelste manier om hem te laten verrotten. Plant je lavendel in de volle grond, voeg dan wat extra kalk toe aan de bodem. Dit verhoogt de pH en maakt de grond lichter. Zand of grind door de grond mengen helpt ook goed bij de waterafvoer. In een pot gebruik je cactus- of mediterrane potgrond, eventueel aangevuld met perliet of grit.
Wanneer en hoe je lavendel plant
Lavendel kun je het hele jaar planten, zolang het maar niet vriest. De beste momenten zijn het voorjaar (maart tot mei) en de vroege herfst (september). In de zomer kun je het ook doen, maar dan moet je de eerste weken extra water geven totdat de plant geworteld is.
Houd bij het planten een onderlinge afstand van 30 tot 60 centimeter aan, afhankelijk van het ras. Engelse lavendel (Lavandula angustifolia) blijft compacter dan Franse of Spaanse soorten. Druk de grond goed aan rondom de plant en geef daarna eenmalig goed water.
Water geven: minder is meer
Lavendel is droogtebestendig zodra hij eenmaal goed geworteld is. In een gemiddelde Nederlandse zomer hoef je een volwassen lavendel in de volle grond nauwelijks extra water te geven. Te veel water is juist het grootste gevaar. Geef water alleen als de grond echt droog is, en laat hem daarna volledig opdrogen voor je opnieuw giet.
In een pot droogt de grond sneller uit, dus daar moet je vaker gieten, maar ook in potten geldt: nooit in een onderschoteltje water laten staan. Liever een keer diep gieten dan elke dag een beetje.
Snoeien: het meest gemaakte fout bij lavendel
Lavendel niet of verkeerd snoeien is de meest gemaakte fout. Zonder snoei wordt de plant snel houterig, zakt hij uit en bloeit hij steeds minder. Er zijn twee goede momenten om te snoeien:
- Na de bloei (zomer): snoei de uitgebloeide bloemstelen terug, samen met een derde van de groene stengels. Dit stimuleert nieuwe groei en soms een tweede bloei.
- In het voorjaar (maart/april): een lichte snoeibeurt als de eerste nieuwe blaadjes verschijnen. Snoei nooit in het hout zelf, want oud hout vormt nauwelijks nieuwe scheuten meer.
Een vuistregel: snoei altijd in het groene deel en bewaar minstens een paar centimeter groen boven het hout. Snijd je te diep in het oude hout, dan herstelt de plant niet meer.
Bemesting en winterhardheid
Lavendel heeft weinig voeding nodig. Te veel mest geeft weelderige bladgroei maar weinig bloemen. Geef in het voorjaar hooguit een kleine hoeveelheid kalkrijke of minerale meststof. Stikstofrijke mest zoals die voor gazon of groenten is niet geschikt.
De winterhardheid verschilt per soort. Lavandula angustifolia (Engelse lavendel) is het hardst en overleeft Nederlandse winters prima, zolang de grond maar goed doorlatend is. Franse en Spaanse soorten zijn gevoeliger voor vorst en overleven strenge winters buiten niet altijd. Zet die soorten in een pot en breng ze bij strenge vorst (onder -5°C) naar een koele, vorstvrije ruimte.
Veelgemaakte fouten op een rij
- Te natte grond of slechte waterafvoer, dat leidt tot wortelrot.
- Nooit snoeien, waardoor de plant houterig en kaal wordt.
- Te diep snoeien in het hout, waarna de plant niet meer terugkomt.
- Te veel water geven, ook bij volwassen planten.
- Een te schaduwrijke standplaats, waardoor de bloei tegenvalt.
Lavendel is een makkelijke plant zolang je hem geeft wat hij van nature gewend is: zon, droge grond en een stevige snoeibeurt na de bloei. Pas die drie dingen toe en je hebt er jaar na jaar plezier van.