Blauwe bessen stekken doe je het best met semi-hardwood stekken van ongeveer 10 tot 12 cm lang, gesneden van gezonde, halfverhoute scheuten. Dit is de meest betrouwbare en goedkope manier om nieuwe planten te krijgen van een bestaande struik. Met de juiste aanpak heb je binnen een jaar stevige jonge plantjes die je kunt uitplanten. Met blauwe bes is in dit artikel de trosbosbes (Vaccinium corymbosum) bedoeld.
Wanneer is het beste moment om stekken te nemen?
Voor semi-hardwood stekken, ook halfverhoute stekken genoemd, kies je de zomer. Volgens de RHS neem je in het late voorjaar en de vroege zomer nog zachte stekken, en halfverhoute stekken van juli tot en met september. In die periode zijn de nieuwe scheuten net stevig genoeg aan de basis, maar nog niet volledig verhoutt. Dat is het ideale moment: de stek heeft dan voldoende energie om wortels te vormen, maar is nog flexibel genoeg om snel aan te slaan.
Hardwood stekken (volledig verhout, wintertakken) zijn ook mogelijk, maar slaan minder gemakkelijk aan bij blauwe bes. Houd je dus het liefst aan semi-hardwood in de zomermaanden.
Blauwe bes stekken: zo ga je te werk
Neem je stek altijd van een gezonde, krachtige scheut zonder ziekteverschijnselen. Snijd een stuk van ongeveer 10 tot 12 cm, net onder een knoop. De RHS noemt voor halfverhoute stekken een lengte van 10 tot 15 cm. Gebruik een schoon, scherp mes of een ontsmet snoeitangetje zodat je de stek niet beschadigt en geen ziekten overbrengt.
Verwijder daarna de bladeren van de onderste helft van de stek, zodat dat deel van de stengel kaal is. De bovenste 2 tot 3 bladeren laat je zitten. Grote bladeren knip je gerust voor de helft in, zodat de stek minder vocht verdampt voordat er wortels zijn.
Dip de onderkant van de stek in wortelstimulator (poeder of gel). Dat is geen must, maar het vergroot de kans op aanslaan, zeker bij blauwe bes die van nature wat lastiger stekt dan veel andere fruitstruiken.
Steek de stekken in een pot met een luchtige, voedzame mengeling. Een goede mix bestaat uit gelijke delen perliet en veenvrij stekgrond, of speciale heide- en bosbessen grond gemengd met perliet. Blauwe bes houdt van zure grond (pH 4,5 tot 5,5), dus let daar ook bij de stekgrond op. Zet elke stek zo diep in het mengsel dat het onderste blad net boven de grond staat. De stek zit dan voor de helft tot twee derde in de grond.
Verzorging na het stekken
Zet de pot op een lichte plek zonder directe felle zon. Dek hem af met een doorzichtige zak of een plastic kapje om de luchtvochtigheid hoog te houden. Zo hoeft de stek minder vocht op te nemen via de wortels die er nog niet zijn.
Controleer elke paar dagen of de grond licht vochtig blijft. Niet te nat, want dan rotten de stekken weg. Luchtig laten doorademen helpt schimmelvorming voorkomen. Haal het kapje dagelijks even weg om verse lucht toe te laten.
Na 4 tot 8 weken vormen de meeste stekken de eerste wortels. Je merkt dat een stek aangeslagen is als hij niet meer makkelijk uit de grond trekt en er nieuwe blaadjes verschijnen. Ga niet te snel oppotten: laat de wortels eerst goed doorgroeien in de stekpot.
Oppotten en verder kweken
Als de jonge plant goed geworteld is, laat je hem volgens de RHS eerst twee tot drie weken wennen aan drogere lucht. Daarna pot je hem over in een pot of bak met zure potgrond (heide-aarde of bosbessenmix). Zet hem op een beschutte, zonnige plek en laat hem het eerste jaar in de pot groeien. Directe grondplanting in het eerste jaar na het stekken wordt afgeraden: de plant is nog te kwetsbaar.
Geef de jonge blauwe bessenplant regenwater of gedemineraliseerd water, want leidingwater is te kalkrijk. Bij gebruik van leidingwater verslechtert de bodemzuurgraad, wat de groei remt en de plant kan verzwakken. Na het eerste groeiseizoen, het liefst in het voorjaar van het tweede jaar, is de plant sterk genoeg om in de tuin te gaan.
Veelgemaakte fouten bij het stekken van blauwe bes
- Te late scheuten nemen. Volledig verhout hout stek je minder goed. Kies scheuten die halverwege verhoutten zijn.
- Te natte grond. Stekgrond moet vochtig zijn, niet doorweekt. Stilstaand water remt wortelvorming en veroorzaakt rotting.
- Verkeerde grondsoort. Gewone potgrond is te basisch. Blauwe bes heeft zure grond nodig; gebruik altijd heide-aarde of een speciale bosbessenmix.
- Geen wortelstimulator bij lastige aanslag. Blauwe bes stekt trager dan veel andere struiken. Wortelpoeder of wortelgel geeft een betrouwbare boost.
- Te vroeg verpotten. Wacht tot je ziet dat de wortels de pot vullen en de plant actief groeit voordat je hem verplant.
Met een beetje geduld en de juiste zure grond kom je een heel eind. Stekken van blauwe bes vraagt iets meer aandacht dan bij bijvoorbeeld de rode bes, maar het resultaat: gratis nieuwe planten van een struik die je al kent en vertrouwt, maakt het meer dan de moeite waard.
De foto’s in dit artikel zijn digitaal gemaakt ter illustratie.