Lavendel is dood als de takjes volledig verhouten, er geen groene scheuten meer uitkomen en de plant ook na het snoeiseizoen niet meer uitloopt. Het verschil tussen een dode lavendel en een tijdelijk slechte periode is niet altijd meteen duidelijk, maar er zijn een paar concrete dingen waar je op kunt letten.
Wanneer is lavendel dood: de duidelijkste signalen
Het meest betrouwbare teken is de krastest. Kras met je nagel of een mesje over een tak. Zie je een groene of lichtgekleurde laag eronder? Dan leeft die tak nog. Is de tak droog, bruin en kurkachtig tot in de kern? Dan is dat deel dood. Doe dit bij meerdere takken op verschillende plekken van de plant.
Een tweede teken is het ontbreken van nieuwe groei. Lavendel groeit vroeg in het voorjaar uit, vaak al in maart of april. Zie je dan helemaal geen nieuwe, lichtgroene scheuten verschijnen, ook niet onderaan de plant? Dan is de kans groot dat de plant het niet heeft overleefd.
Let ook op de wortels. Trek voorzichtig aan een tak. Geeft de plant heel makkelijk mee, met nauwelijks weerstand? Dan zijn de wortels waarschijnlijk verot of volledig uitgedroogd. Een levende plant zit stevig in de grond.
Dood of gewoon verwaarloosd?
Lavendel die er kaal en verhoust uitziet, is niet automatisch dood. Oudere planten verhouten vanzelf en kunnen er dan flink verwaarloost uitzien, terwijl ze nog prima leven. Controleer dan de krastest op de jongere, dunnere zijtakken, niet op de dikke hoofdstam. Die is bij oudere planten bijna altijd volledig verhoust, ook als de plant gezond is.
Een lavendel die te weinig water heeft gekregen of juist te nat heeft gestaan, kan er afgestorven uitzien. Controleer in dat geval eerst of er ergens aan de basis nog groene scheuten zitten. Soms komen die pas laat in het voorjaar, tot mei of zelfs juni. Geef de plant dus de tijd voordat je hem opgeeft.
Veelvoorkomende oorzaken van een dode lavendel
De meest voorkomende doodsoorzaak is te veel water. Lavendel staat graag droog en verdraagt geen natte wortels. Staat de plant in een pot zonder drainage of in zware kleigrond, dan verrotten de wortels snel, zeker in een natte winter. Je ziet dit terug aan bruine, slappe wortels en een plant die plotseling omvalt of wegzakt.
Ook terugsnoeien in het najaar of te diep snoeien kan de plant de das omdoen. Als je in het hout snoeit, loopt lavendel niet meer uit. Snoeien mag, maar stop zodra je de groene zone bereikt. Doe je dat te laat in het seizoen of te agressief, dan heeft de plant te weinig tijd om te herstellen voor de winter.
Vorstschade is een derde veelvoorkomende oorzaak, vooral bij lavendel in een pot. Potten vriezen sneller door dan de volle grond. Na een strenge winter kunnen de wortels beschadigd zijn zonder dat je het van buitenaf ziet. Wacht dan tot mei voordat je de eindconclusie trekt.
Wat doe je als je lavendel dood blijkt?
Is de krastest op meerdere takken negatief, is er geen nieuwe groei in het voorjaar en voelen de wortels verrot of kurkdroog aan? Dan is de plant waarschijnlijk dood en heeft snoeien of bijgieten geen zin meer. Verwijder de plant dan volledig, inclusief de wortels, zodat eventueel schimmel of rot niet overloopt naar andere planten.
Wil je opnieuw beginnen, kies dan voor een goed gedraineerde plek of een pot met gaten onderin en gebruik een luchtige grondsoort, bij voorkeur gemengd met wat zand of grind. Zo geef je een nieuwe lavendel de beste kans.
De snelste manier om zekerheid te krijgen is gewoon de krastest. Een paar keer krabben over de takken in april of mei vertelt je meer dan weken twijfelen aan de buitenkant van de plant.