Lathyrus zaaien doe je het best in de herfst of vanaf februari, afhankelijk van of je binnen of buiten begint. Deze klimmende tuinplant, ook wel welriekende lathyrus of pronkerwt genannt, groeit snel en bloeit overvloedig als je het zaaien goed aanpakt. Hieronder vind je een concreet stappenplan voor zowel vroeg zaaien binnen als direct buiten zaaien.
De beste zaaitijd voor lathyrus
Je hebt twee goede momenten om lathyrus te zaaien: in de herfst (oktober/november) of vroeg in het voorjaar, vanaf februari. Herfst zaaien geeft de zaden de tijd om te stratificeren (blootstelling aan kou), wat de kieming bevordert. Zaai je liever in het voorjaar, dan begin je binnen vanaf februari, zodat de planten al wat groter zijn als je ze buiten uitplant.
Direct buiten zaaien kan zodra de grond niet meer bevriest, meestal vanaf eind maart of april. Wacht je te lang, dan bloeit de lathyrus later en minder lang. Lathyrus houdt van koele omstandigheden en begint al snel te woekeren zodra de temperaturen oplopen.
Lathyrus zaaien binnen: stap voor stap
Bij vroeg binnenzaaien start je in februari. Volg dit stappenplan:
- Week de zaden 24 uur in lauw water. De harde zaadjas wordt zo zachter, waardoor kieming sneller gaat. Je kunt ook de zaadhuid voorzichtig schuren met schuurpapier.
- Zaai één zaad per pot in kleine, diepe potten (lathyrus heeft lange wortels). Gebruik een goede zaaigrond en dek de zaden af met ongeveer 2 cm grond.
- Zet de potten koel en licht, bij voorkeur rond 10 tot 15 graden Celsius. Op de vensterbank boven een verwarming is het vaak te warm; een koele serre, een koele kamer of een onverwarmde garage met daglicht werkt beter.
- Zodra de scheuten verschijnen, verlaag je de temperatuur verder als je kunt. Zo groeien stevige, gedrongen planten in plaats van slappe, dunne scheuten.
- Knip de groeipunten af als de plant 10 tot 15 cm hoog is. Dit heet toppen en zorgt voor meer zijscheuten en dus meer bloemen.
- Harden af vanaf eind maart: zet de planten overdag buiten op een beschutte plek en haal ze ’s nachts terug naar binnen.
- Plant uit op een definitieve, zonnige plek met steun (hek, stok, gaas) zodra nachtvorst niet meer verwacht wordt.
Lathyrus direct buiten zaaien
Buiten zaaien is eenvoudiger, maar geeft een later resultaat. Maak de grond los en werk eventueel wat compost erdoor. Lathyrus doet het goed in goed doorlatende, vochtige grond. Zaai de zaden op een diepte van 2 tot 3 cm, met een onderlinge afstand van ongeveer 15 cm. Zorg meteen voor een steunstructuur, zodat de ranken nergens aan hoeven te zoeken.
Hou de grond vochtig na het zaaien, maar vermijd wateroverlast. Kieming duurt buiten doorgaans 10 tot 21 dagen, afhankelijk van de bodemtemperatuur. Hoe kouder de grond, hoe langer je wacht.
Veelgemaakte fouten bij het zaaien van lathyrus
De meest voorkomende fout is zaaien op een te warme plek binnen. Lathyrus kiemt wel bij warmte, maar vormt dan slappe, lange scheuten die later slecht aanslaan buiten. Koel en licht is de sleutelcombinatie.
Een andere valkuil: de zaden niet weken. Dat hoeft niet per se, maar het versnelt de kieming aanzienlijk. Sla je deze stap over, dan kan het twee keer zo lang duren voordat er iets uit de grond komt.
Tot slot vergeten veel tuinders om de planten te toppen. Doe je dat niet, dan groeit de lathyrus recht omhoog met weinig zijtakken en daardoor minder bloemen. Een kleine ingreep met een nagelschaar maakt een groot verschil in de bloei later in het seizoen.
Zorg na het uitplanten voor regelmatig water geven en knip verwelkte bloemen direct af. Zo stimuleer je de plant om steeds nieuwe bloemen te maken en kun je weken lang genieten van de geur en kleur van deze zomerse klimmer.