Een apenboom snoeien is in principe iets wat je niet moet doen. De apenboom (Araucaria araucana) vormt na het snoeien geen nieuwe uitlopers op de gesnoeide plek, waardoor je een blijvende kale plek in de boom creëert. Dat maakt snoeien bij deze boomsoort fundamenteel anders dan bij de meeste andere bomen in de tuin.
Dat wil niet zeggen dat je nooit iets mag verwijderen. Er zijn situaties waarin ingrijpen toch nodig is, maar dan gelden strikte regels. Hieronder lees je wanneer dat het geval is en hoe je het dan aanpakt.
Waarom je een apenboom beter niet snoeit
De apenboom heeft een heel eigen groeivorm. Hij groeit van nature symmetrisch en kegelvormig, met takken die in kringen (etages) rondom de stam groeien. Die structuur is de sierwaarde van de boom. Als je een tak weghaalt, vult die plek zich niet opnieuw. De boom groeit wél verder, maar de kale plek blijft zichtbaar. Bij veel snoeiwerk verlies je daarmee het kenmerkende uiterlijk van de boom voorgoed.
Bovendien is de apenboom bestand tegen zware winters en weinig veeleisend in verzorging. Dat betekent dat er normaal gesproken ook weinig aanleiding is om in te grijpen. Laat de boom zoveel mogelijk met rust en kies bij de aanplant een plek met voldoende ruimte, zodat snoeien later niet nodig is.
Wanneer apenboom snoeien toch nodig is
Er zijn twee situaties waarbij het verwijderen van een tak gerechtvaardigd is. De eerste is wanneer een tak dood, ziek of beschadigd is. Dode takken hebben geen functie meer en kunnen een toegangspoort zijn voor schimmels of andere aandoeningen. In dat geval is verwijderen verstandig.
De tweede situatie is wanneer een tak een gevaar vormt, bijvoorbeeld omdat hij na storm hangt of breekt. Veiligheid gaat dan voor de sierwaarde van de boom.
Wil je een tak verwijderen, doe dit dan altijd zo dicht mogelijk bij de stam of de aanhechtingsplek. Zorg dat je snijwond schoon en vlak is. Gebruik scherp en ontsmet gereedschap, zodat je geen ziekten overdraagt van een andere plant. Smeer een wondafdichtmiddel op grote snijvlakken om uitdroging en infectie te beperken.
Apenboom snoeien: dit doe je nooit
Knip nooit de centrale top (de hoofdspil) van de boom weg. Die top stuurt de hele groei aan. Verwijder je die, dan verliest de boom zijn rechte, kenmerkende groeiwijze en herstelt hij daar nooit volledig van. Ook het inkorten van levende zijtakken heeft weinig zin: de tak groeit niet verder op die plek en de kale stomp blijft zichtbaar.
Snoei ook nooit puur voor de vorm. De apenboom heeft zijn eigen natuurlijke symmetrie en heeft geen snoei nodig om er goed uit te zien. Ingrijpen puur voor de esthetiek werkt bij deze soort averechts.
Het beste moment voor noodzakelijk snoeiwerk
Moet je toch een tak verwijderen, kies dan het einde van de winter of het vroege voorjaar. De boom is dan nog in rust, maar de groei komt binnenkort op gang. Daardoor kan de boom de wond sneller sluiten. Vermijd snoeien in de volle zomer of tijdens periodes van droogte, want dan is de kans op beschadiging en infectie groter.
De apenboom is een boom die je het meeste plezier geeft door hem zo min mogelijk aan te raken. Plant hem op de juiste plek met voldoende ruimte rondom, en de boom doet de rest zelf. Moet je toch ingrijpen, beperk je dan tot het verwijderen van dood of beschadigd hout en werk altijd met scherp, schoon gereedschap.